Gaat de bibliotheek hier te ver?

Hardenberg is een kleine gemeente in Overijssel met ruim 19.000 inwoners. De gemeente heeft een openbare bibliotheek met veel zelfservice. Ik heb niet kunnen ontdekken wat de bibliotheek aan extra’s doet. Veel informatiebijeenkomsten over studiekringen voor 50 plussers. Maar dan heb je de bulk aan activiteiten wel gehad. De bibliotheek zal dan ook wel niet over veel vast personeel beschikken. Veel geld voor literaire en cultureel/maatschappelijke activiteiten zal er niet zijn. Deze bibliotheek lijkt ook nog niet opgeschrikt door het gegeven dat de leesvaardigheid – en het plezier in lezen – van de jeugd in Nederland schrikbarend gezakt is.

Eergisteren werd ik geattendeerd op een tweet van bieb Hardenberg. Men zocht een vrijwilliger om de pakketservice van PostNL over te nemen. Ze moeten in Hardenberg mijn Almeerse klomp hebben kunnen horen breken.Ik beantwoordde hun tweet met de vraag of ik het goed gelezen had. Het bevestigende antwoord kwam in de vorm van een verwijderde tweet van bieb Hardenberg.
Gelukkig (???) hadden ze hun oproep ook op Facebook geplaatst, zodat ik ze dezelfde vraag ook daar kon stellen.

Oproep vrijwilligers bibliotheek HardenbergToen ik ook aangaf dat er screenshots waren gemaakt van hun tweet en van deze oproep, moesten ze wel antwoorden: ze doen het dus omdat anders het servicepunt van PostNL verdwijnt.

Mag ik zeggen dat ik het schandalig vind dat een bibliotheek subsidiegelden investeert in de werving en het coördineren van een vrijwilliger voor een keiharde commerciële organisatie als PostNL. Servicepunt PostNL weg is waardeloos, maar je gaat daar niet met ons belastinggeld PostNL helpen…
Door het geld niet in (jeugd)collectie of beheer, presentatie en ontsluiting van die collectie te stoppen benadrukt bieb Hardenberg het belabberde imago dat bibliotheken bij velen hebben: uitleenfabrieken en voor de rest niks.

Het zou me niets verbazen als ze bij gemeente Hardenberg volgend jaar zeggen dat deze bibliotheek uitstekend af kan met vrijwilligers en dat ze ook prima de eigen broek kunnen ophouden, gezien de samenwerking met PostNL. Wij hakken er weer een stuk subsidie van af. Laat de jeugd en de werkelijk geïnteresseerde lezer maar omvallen.

Natuurlijk hebben bibliotheken de opdracht om zoveel mogelijk samenwerking te zoeken met instellingen in hun gemeentes, zowel non-commercieel als commercieel. Maar het overeind houden van een (filiaal van een) commerciële instelling vind ik een brug te ver.

Ik ben boos op deze bibliotheek ja. Ik was al niet zo blij met bibliotheken die vrijwilligerswerk al te vrijpostig benutten, maar ik vond dit dusdanig de kroon spannen dat ik even los moest.

Dat ik ook vreselijk boos ben op PostNL mag ook duidelijk zijn. Dat zij een van subsidie afhankelijke maatschappelijke organisatie chanteren en/of een hele gemeente zonder fatsoenlijk uitleenpunt laten zitten, vind ik ook uitermate min. Ga dat ‘s even beter doen PostNL. Laat die gemeente niet zonder zitten en hou een fatsoenlijk servicepunt in leven. Oh ja, en sponsor die lieve naïeve bieb eens gauw! Onze jeugd heeft die biebs heel hard nodig!

(PS de typfout in mijn facebookreactie heb ik verbeterd)

5 gedachten over “Gaat de bibliotheek hier te ver?

  1. In de eerste plaats excuses. Niet inhoudelijk. Maar dat ik een tijdlang niet serieus (nou ja, niet serieus…) geblogd heb blijkt wel uit het volgende.
    Het verbaasde mij dat ik geen reacties kreeg op mijn blog over bibliotheek Hardenberg, totdat ik vanochtend onderstaande mail kreeg van Eddy Evers, directeur van bibliotheek Hardenberg.
    Huh, waarom niet rechtstreeks op mijn blog reageren? Daar is het toch voor.
    Afijn, bleek dat ik maanden geleden de reactiemogelijkheid automatisch had uitgeschakeld vanwege een overdaad aan Russische spam (niet te vreten).
    Duizend excuses voor deze fout (al had een simpel mailtje daarover ook prima geholpen).
    Dan inhoudelijk. Ik heb de brief nog niet helemaal gelezen, maar wat ik zie zijn veel verontwaardiging, verdedigende woorden, nogal heftige bewoordingen en een opmerking dat ik dan toch zeker excuus zou aanbieden voor deze blog.

    Nou nee, ik heb mijn blog nog ‘s gelezen en blijf er achterstaan. Ik ga het verhaaltje nog ‘s lezen en kijken of ik misschien wat nuance kan aanbrengen. Ik hoop dat Eddy Evers kan accepteren dat ik dat mogelijk niet doe. Wij hoeven vanavond niet aan tafel met z’n tweeën, wat niet wegneemt dat ik na de corona-ellende graag een keer naar Hardenberg kom voor een kop koffie.

  2. Beste Peter,

    Vanwege voorbereidende werkzaamheden voor de certificering was ik er nog niet aan toegekomen om te reageren op jouw erg teleurstellende blog van vorige week. Vandaar de late reactie.
    We voelen ons in Hardenberg door jouw nare stukje door het slijk gehaald en zeer gekwetst. Op meerdere plaatsen in het stuk uit je ongefundeerde kritiek op onze organisatie, hard werkende vrijwilligers en medewerkers. Maar dat past natuurlijk helemaal in een tijd waarin polariseren gemeengoed is geworden, wat dat betreft heb je het goed gedaan.

    De gemeente Hardenberg heeft 62.000 inwoners met heel veel kernen. De bibliotheek biedt op 11 locaties dienstverlening aan; in welke gemeente vind je dat nog… En inderdaad, in met name kleine kernen worden voornamelijk boeken uitgeleend. Gelukkig wel. Daaromheen wordt ongelooflijk veel werk verzet als het gaat om leesbevordering, bestrijden laaggeletterdheid, cultuur- en techniekeducatie, ondersteuning van statushouders, activiteiten voor ouderen/eenzamen, enz. Lees een van onze jaarverslagen, gewoon te vinden op de website. Van dat ‘belabberde’ imago waarover je spreekt is de laatste jaren, in elk geval bij ons, al helemaal geen sprake meer. Kennelijk ga je voorbij aan een stuk ontwikkeling waar veel bibliotheken doorheen gaan.
    Twee jaar geleden nog behoorden we tot de “best presterende bibliotheken van Nederland”: https://www.markdeckers.net/2018/12/deckers-index-bibliotheek-hoogeveen-is.html
    En wat kregen we juist deze week te horen ?: in de lijst van “meest actieve bibliotheek van Nederland” staan we dit jaar derde ! https://www.markdeckers.net/2020/12/in-veenendaal-noodwest-veluwe-en-in.html Een mooie opsteker na zo’n naar bericht. Almere kon ik er niet tussen vinden….

    Nog even een stukje toelichting:
    De bibliotheek in één van deze dorpen is deze zomer ondergebracht in het dorpshuis. In dezelfde periode stopt een ondernemer met de pakketservice van PostNL en kan geen opvolger vinden. In de overleggen die er zijn over de verhuizing van de bibliotheek naar het dorpshuis komt de vraag op tafel of wij in een aangrenzende ruimte de pakketservice willen overnemen. Daar hebben we ja op gezegd om zo de service (de kleinst mogelijke PostNL variant) voor het dorp te behouden, mensen naar de locatie te trekken en met de bescheiden inkomsten de huur te drukken.
    Van werkverdringing is hier al helemaal geen sprake. In Almere zit op waarschijnlijk elke straathoek een pakketservice; in veel dorpen staat echter de leefbaarheid op het spel.

    Uiteraard kunnen we daar geen betaalde mensen op inzetten; dat kan alleen met vrijwilligers. Die worden ook specifiek voor dat onderdeel gevraagd. Als de Zorg al niet zonder vrijwilligers kan dan hoeven we ons binnen de cultuursector al helemaal geen illusies te maken.
    De inzet van subsidiegelden op dit onderdeel, vanwege wat coördinerend werk, is minimaal.
    De gemeente is blij, Plaatselijk Belang is blij, het dorpshuis is blij en de burgers zijn blij.

    Een discussie over wel of geen vrijwilligers inzetten, prima, al is dat al jaren een gepasseerd station, maar om dan gelijk onze hele dienstverlening af te serveren is wel heel onzorgvuldig en onnodig kwetsend.
    En ja, PostNL is een commerciële organisatie met veel van deze loketten bij ondernemers. Maar als die er niet zijn heb je de keuze om het te laten verdwijnen of creatief met elkaar te kijken hoe je het kunt behouden voor het dorp. Wij hebben gekozen voor het laatste en daar schaam ik me niet voor.

    Het zou fijn zijn als je de moed had om na het lezen van deze reactie in een volgend blog misschien ietsje terug te nemen van de ‘aantijgingen’….

    Eddy Evers, Directeur Stichting Openbare Bibliotheken Hardenberg

    • Beste Eddy, je zegt dat de pakketservice uiteraard met een vrijwilliger gedaan moet worden, maar ik zie niet in waarom? Bij jullie ‘kwam de vraag op tafel’ (wie stelde die vraag) of jullie het erbij wilden gaan doen. Als de gemeente de leefbaarheid van het dorp belangrijk vindt, moet ze ook de mogelijkheid bieden om een dergelijke belangrijke pakketservice te kunnen onderhouden. Ergens vrijwilligers voor inzetten, houdt in dat je het niet belangrijk genoeg vindt om geld van de gemeenschap aan uit te geven.

      • Hear, hear. Harde woorden, maar correcte observatie natuurlijk. Natuurlijk is deze situatie de schuld van de lokale middenstand en natuurlijk de gemeentelijk overheid.

  3. Beste Eddy, ik sluit niet uit dat dit de eerste van een paar reacties is hoor. Maar eerst even dit: ik ben al drie jaar niet meer verbonden aan de nieuwe bibliotheek. Al ligt mijn hart daar wel, natuurlijk. Mijn twitter handle is niet voor niets peterfromalmere :-).
    Dan voel je de noodzaak om jezelf (of bibliotheek Hardenberg – ik krijg de indruk dat heel terecht jouw hart daar in zit – af te zetten tegen de bibliotheek in Almere. Iets met activiteiten en de blog van de hooggeprezen Mark Deckers.
    Huh, waarom? Iets zegt me dat dat twee heel verschillende entiteiten zijn, vooral in omvang (nee, ik lach niet besmuikt). Ik twijfel er niet aan of de nieuwe bibliotheek prijkt de komende jaren weer boven aan menig lijstje, niet in de laatste plaats door het elan van de nieuwe directeur, Annerie Brenninkmeier.

    Volgende: je zegt dat de vrijwilligersdiscussie wel achter de rug is. Nou, wat mij betreft: ammehoela met verleden tijd (mijn Rotterdamse roots). Ik vind deze discussie nog allesbehalve verleden tijd. Uiteraard is deze kwestie heel nauw verweven met politieke overtuigingen. Dus ik zal hem zeker nog vaker aanhalen in dit blog, En beslist niet meegaan met “ja, maar [vul hier willekeurige naam, politieke partij of groepering in] is hier zo blij mee”.
    Niet alle middelen heiligen een doel. Punt. Hoe gaat jouw geldschieter inzien dat je meer geld nodig hebt voor een openbare bibliotheek als je telkens meebuigt en met creatieve oplossingen komt?
    Nogmaals, ik besef dat deze discussie (helaas) nooit een winnaar zal kennen. Tenslotte betreur ik het ten zeerste dat jullie je gekwetst voelen door het lezen van mijn blog. Dat is niet mijn bedoeling, maar ik besef ook dat het begrip ‘gekwetst’ meer aan jullie ligt dan aan mij. [wordt vervolgd].

Geef een antwoord

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *