Fietsen naar Praag. Discussie zonder grenzen.

Op de website van het Bibliotheekblad verscheen een gastblog[link] van Katwijkse collega Bert Breed. Bert wil naar Praag fietsen. Om de beste routes te vinden wil hij graag het boek ‘Fietsen naar Praag‘ gebruiken. Helaas, dit boekje was niet via een bibliotheek te verkrijgen.

Dat kan een enkele keer gebeuren. Maar het gebeurt niet een enkele keer. Het lijkt een steeds vaker voorkomend verschijnsel geworden in het leven van de bibliothecaris. Nee moeten verkopen bij een schijnbaar eenvoudig verzoek. Voor een goede bibliothecaris is dat een traumatisch moment.

Maar zonder dollen, hoe vaak gebeurt dat dan? Alarmerend veel? Of gebeurt het zo incidenteel dat we het moeten verwaarlozen? Hoe reageren de klanten daarop? Zijn ze vergevingsgezind, of lopen ze gefrustreerd weg van de openbare bibliotheek? Zijn we heel langzaam de lange staart aan het verliezen, niet alleen bij de boeken, zowel fictie als non-fictie, maar ook als ‘klantgroep’?

Niemand weet het echt zeker. Het lijkt mij eigenlijk wel belangrijk om bijtijds te gaan signaleren, zeker als de pessimisten – waartoe ik mezelf eigenlijk wel reken – gelijk zouden hebben.

you can't always get what you wantOp Twitter ontspon zich een discussie. Aanvankelijk dacht ik: zal wel. Laat maar. Bekende geneuzel van negatieve mensen die vinden dat de bibliotheek de mensen niet moet leveren wat ze vragen, maar moet vertellen dat ze onder de grond leven, want alles is best wel ergens digitaal te scoren. Fuck off, denk ik dan. Als bibliothecaris heb ik geleerd om mensen de boeken te leveren die ze (weten dat ze die) willen en daarbij wellicht naar andere nuttige (digitale) bronnen te verwijzen. Toegevoegde waarde, weetjewel weetjeniet.
Bovendien – als ze de moeite hadden genomen om Bert’s stuk goed te lezen en door te klikken naar de bron van dat stuk, op z’n eigen website[link] – hadden ze gelezen dat Bert de digitale middelen voor het fietsen al prima weet te benutten en ècht dat boek wilde hebben voor specifieke delen van de tocht.
Mijn twitterklomp ging helemaal aan gruzelementen toen Albert Kivits, directeur van bieb Eindhoven, het niveau van de discussie nog verder wist te verlagen door de digitalisering in de bibliotheekwereld op te hangen aan het gedrag van zijn dochters. Auw, Albert. Ik hoop dat dit een slip of the pen was. Van directeuren verwacht ik meer nuance en onderbouwing. Ik moest me er ook wel tegenaan gaan leunen. En ook ik weet hoe je het woord provoceren spelt.

Terug naar het artikel van Bert. Eronder staan een paar zeer zinnige opmerkingen. Wim Keizer (Pater familias van en goeroe binnen de bibliotheekwereld) stelt dat openbare bibliotheken als belangrijke taak hebben het verdwijnen van titels te voorkomen en Frank Huysmans (hoogleraar bibliotheekwetenschap) komt met cijfers: over de periode 2013-2016 is het aantal verschillende titels die werden uitgeleend gegroeid van 274.000 naar 293.000. Frank geeft wel toe: ‘niet perfect, cijfers voor wat ze waard zijn‘. Klopt. In de systemen bestaan als het om titels gaan, heel veel doublures. Een heruitgave van een titel kàn een nieuwe ISBN krijgen en geldt dan vervolgens als nieuwe separate titel. E-books hebben ook een ISBN. Dubbele beschrijvingen. En zie ik wel voldoende zekerheden in het Gezamenlijk Collectieplan? Enzovoorts. Genoeg mist om te zeggen, hé, zullen we eens gaan onderzoeken?

Dat kan kleinschalig: een bibliotheek kan bijvoorbeeld in zijn niet gehonoreerde IBL aanvragen duiken en kijken wat de klanten daarna deden – of ze serieus ondervragen. Misschien zijn er meer onderzoeken te bedenken. In ieder geval zou het zo veel mogelijk grote en kleine bibliotheken moeten omspannen en een tijdsbestek van tenminste drie jaar terug moeten gaan.  Of misschien moet het anders (want helaas zullen lang niet alle bibliotheken hun IBL historie zorgvuldig bewaren) en professioneler. In ieder geval lijkt het mij een zinvolle taak. Anyway: succes!

Ik ga maar weer ’s verder met loslaten. Ja, dat lukt echt fantastisch, zoals jullie zien :-).

En ik zal jullie wel allemaal en eeuwig collega’s blijven noemen, sorry…

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *